In de rubriek "Mondo" (vraag en antwoord) worden veel gestelde vragen over principes, achterliggende filosofie en historische achtergrond van Aikido, T'ai chi chuan en verwante Budo beantwoord.

Wat betekent de naam van Aikido vereniging Shi Zen Ryu?

Het karakter RYU laat een stromende beek zien. Ryu betekent zoveel als stroom of stromen. Het van oorsprong Chinese woord ryu wordt op zijn Japans uitgesproken als nagare; zoals in ki no nagare, het stromen van ki. In het Japans is ryu de klassieke term die gebruikt wordt om een school of stijl in bijvoorbeeld krijgskunst aan te duiden.
Om enkele voorbeelden te noemen: Shindo Muso Ryu; de school in jojutsu (stoktechnieken) van de fameuze samurai Muso, Shinkage Ryu; de kenjutsu school van de Yagyu familie, Tenshin Shoden Katori Ryu, Kito Ryu, Itto Ryu. Veelal toont het gebruik van het begrip ryu een traditiegetrouwe benadering van de kunst. Dit geldt in het bijzonder voor Shi Zen Ryu.

Het woord SHI ZEN (tzu jan in het Chinees) wordt in het moderne Japans steeds vaker in dezelfde betekenis gebruikt als het Nederlandse woord natuur. Van oorsprong heeft het de betekenis van oorspronkelijk, eigenlijk, vanzelf, authentiek, spontaan. De term is reeds in de oudste taoistische literatuur terug te vinden waar het de filosofische betekenis heeft van spontaniteit, iets dat vanzelf gaat - zoals een boom "vanzelf" groeit, een beek "vanzelf" stroomt, zaad "vanzelf" ontkiemt. Het idee is dat het "eigen" (shi zen) is aan een boom om omhoog te groeien, net zoals het "eigen" voor ontkiemd zaad om zijn wortels naar beneden, de grond in te laten groeien. Het taoisme benadrukt dat de mens overeenkomstig zijn eigen natuur moet leven en handelen en niet volgens opgelegde en door mensen ontworpen regels. De eigen natuur is van oorsprong in overeenstemming met de Tao, de door mensen bedachte regels en methoden zijn dit niet per definitie. Het filosofische principe Shi Zen heeft een belangrijke invloed gehad (en heeft het nog steeds) op Zen Boeddhisme, Confucianisme, op alle kunstzinnige disciplines en op het gedachtengoed van de grondlegger van Aikido, Ueshiba Morihei.

In veel traditionele kunsten wordt het correct uitvoeren van de vorm benadrukt. Gezien vanuit het beginsel shi zen wordt het zich eigen maken van de kunst nog meer benadrukt; de vorm (ji) wordt beoefend om tot het principe (ri) te komen. De vorm is in die zin ondergeschikt aan het principe.
Wie het principe kent komt als vanzelf, spontaan (shi zen) tot tot de juiste vorm. De vorm is nooit doel op zich; als het correct uitvoeren van een techniek te zeer wordt benadrukt is er geen ruimte meer voor het ontdekken van het principe en verliest de kunst iedere vonk van leven.

Aikido Nyumon nummer 3, 1992 (Tom Verhoeven)

E-MAIL ONS