|
|
Aikido omvat meerdere methoden van keiko (oefenen). Enkele van de belangrijkste zijn :
Ippan Geiko
De gebruikelijke methode van oefenen zoals we die in de dagelijkse lessen het meest tegenkomen; sensei doet een techniek voor en de aikidoka doen deze zo precies mogelijk na.
Hitori Geiko
Solo-training. Basisbewegingen, ademhalingsoefeningen, suburi, tanren uchi horen tot het soort oefeningen die de aikidoka thuis of in de buitenlucht zelfstandig kan oefenen.
Kakari Geiko
Methode waarbij in groepen getraind wordt, zodanig dat nage geconfronteerd wordt met de ene aanvaller na de andere. Een zeer intensieve trainingsmethode omdat de aandacht van nage na elke worp bijtijds bij de volgende aanvaller moet zijn. Naast een oefening in techniek is het vooral een oefening in concentratie en alertheid.
Uchikomi Geiko
Methode van trainen waarbij nage de techniek telkens afwisselend links en rechts inzet, maar telkens stopt vlak voor het moment van de worp.
Jiyu Geiko
Zelfstandig, vrij oefenen. De aikidoka kiest zelf het thema van de oefening uit. Niet te verwarren met jiyu waza, vrije techniek, waarbij de aikidoka onderzoekt welke techniek op dat moment bij een specifieke of juist vrije aanval toepasbaar is. Een intensieve manier van trainen voor de meer gevorderde aikidoka.
Hikitate Geiko
Een manier van oefenen voor de gevorderde aikidoka. Uke maakt gebruik van zijn kennis van ukemi (het accepteren van een techniek) om de techniek van nage te ontwijken en zo mogelijk zelfs over te nemen. De rol van nage en uke ligt in deze manier van oefenen niet langer vast. Er wordt wel met een bepaalde techniek begonnen, maar de uiteindelijke vorm waar men in terecht komt is geheel afhankelijk van de actie en reactie van nage en uke.
Mitori Geiko
Wanneer door een blessure actieve training niet mogelijk is, zet de aikidoka zijn keiko voort door tijdens een les aan de kant plaats te nemen en toe te zien. Mitori Geiko is niet alleen leerzaam, het stimuleert de ki en bevordert de genezing van de blessure.
Gasshuku Geiko
Samenkomst van aikidoka om gezamenlijk te trainen, gezamenlijk te eten, gezamenlijk te verblijven en gezamenlijk te leven. Wordt vaak vertaald met Aikido-stage of Aikido-seminar.
Yagai Geiko
Buiten in de open lucht in de vrije natuur trainen. Door buiten te trainen ervaart de aikidoka een eenheid met de natuur. De grondlegger van Aikido, Ueshiba Morihei O Sensei nam zijn leerlingen met regelmaat mee om in de bossen en heuvels te trainen.
Bugi Geiko
Oefenen met wapens. Naast het oefenen van ongewapende technieken (taijutsu), vormt het oefenen met wapens (bugi geiko) een belangrijk onderdeel van Aikido. Het maakt Aikido niet alleen completer, het leidt tot een beter inzicht in de principes van Aikido en het maakt dat aikidoka beter bewegen en alerter leren reageren op de actie van de tegenstander. Het beoefenen van Aiki wapentechnieken komt de beoefening van ongewapend Aikido altijd ten goede.
Tom Verhoeven
Dojo cho Aikido dojo Shi Zen Ryu
|
|
|
Er zijn boeken over Aikido die elke enthousiaste aikidoka in zijn collectie wil hebben. De hier genoemde boeken horen in je eigen collectie om telkens en telkens weer ter hand te nemen ter inspiratie en verdieping.
Aikido, Ueshiba Kisshomaru
Uitgever Hozansha publ. Tokyo ISBN 0 – 87040 – 629 - 9
Decennia lang het standaard werk over Aikido geschreven door de zoon van de grondlegger, nidai doshu Ueshiba Kisshomaru. Met veel uitleg over de geschiedenis van Aikido, de spirituele ervaringen van O Sensei en een schat aan basistechnieken (kihon waza) zowel beschreven als vastgelegd in foto’s.
Niet langer in druk, maar antiquarisch nog makkelijk te vinden. De gebonden uitgave, eerste druk is inmiddels een gezocht collectors item.
The art of Aikido
Principles and Essential techniques
Ueshiba Kisshomaru
Uitgever Kodansha Int. Tokyo
ISBN 4 – 7700 – 2945 – 4
Postuum verschenen werk van de nidai doshu Ueshiba Kisshomaru. Met veel foto’s van technieken geillustreerd boek waarin ook tal van principes van Aikido benoemd en uitgelegd wordt. Aanrader voor elke serieuze beoefenaar van Aikido.
The secret teachings of Aikido
Ueshiba Morihei
Uitgever Kodansha Int. Tokyo
ISBN 978 – 4 – 7700 – 3030 – 6
Werk gebaseerd op teksten van de grondlegger van Aikido Ueshiba Morihei. Een boeiende zoektocht in het filosofische landschap van een mystieke krijger die in zijn spirituele boodschap aan de nieuwe generatie traditionele krijgskunst (budo) wist te verenigen met de geest van liefde en vrede. Bron van inspiratie voor elke aikidoka!
Best Aikido
The Fundamentals
Ueshiba Kisshomaru & Ueshiba Moriteru
Uitgever Kodansha Int Tokyo
ISBN 4 – 7700 – 2762 - 1
Standaardwerk voor iedereen die Aikido beoefend. Met name beginners hebben veel baat bij dit werk, dat in foto’s veel van de belangrijkste kihon waza en basisoefeningen van Aikido laat zien. Goed handboek voor wie zich voorbereid op een Aikido examen. Aan dit boek heeft nidai doshu Ueshiba Kisshomaru nog meegewerkt.
The Aikido Master Course
Best Aikido 2
Ueshiba Moriteru
Uitgever Kodansha Int. Tokyo
ISBN 4 – 7700 – 2763 – x c2075
Eerste uitsluitend door hem geschreven engelstalige publicatie van sandai doshu Ueshiba Moriteru. Bestaat voornamelijk uit in foto’s vastgelegde uitvoeringen van de belangrijkste kihon waza van Aikido. Welkome aanvulling op Best Aikido 1 en onontbeerlijk handboek voor wie wil vorderen in Aikido.
Progressive Aikido
The essential elements
Ueshiba Moriteru
Uitgever Kodansha Int. Tokyo
ISBN 4 – 7700 – 2172 0 c 2075
Werk waarin in foto’s met beknopte uitleg dieper ingegaan wordt op kleinere details van technieken. Het is een goede aanvulling op Best Aikido 1 en 2. Ideaal boek voor wie zijn eigen technieken wil aanscherpen.
Budo
Teachings of the founder of Aikido
Ueshiba Morihei
Introduction by Ueshiba Kisshomaru
Uitgever Kodansha Int. Tokyo
ISBN 4 – 7700 – 1532 – 1 c2075
Met teksten van de grondlegger waarin hij ingaat op de essentie van Budo en met veel foto’s van technieken uitgevoerd door O Sensei zelf. Inspirerend voor elke aikidoka.
The Essence of Aikido
Spiritual teachings of Ueshiba Morihei
Uitgever Kodansha Int. Tokyo
ISBN 4 – 7700 – 1727 – 8 coo75
Wie echt meer wil weten over Aikido, de geschiedenis en de filosofie van Aikido kan niet om dit boek heen. Prachtige voorbeelden van de calligrafiekunst van O Sensei, veel foto’s van hem in actie en veel teksten van hem in vertaling maken dat je dit boek keer op keer openslaat.
Tom Verhoeven
Dojo cho Aikido dojo Shi Zen Ryu
|
|
In het moderne Budo kunnen we drie manieren van gradueren onderscheiden: Kyu, Dan en Shogo.
Kyu
Kyu kunnen we vertalen met klas – de budoka houdt zich in dit stadium voornamelijk bezig met het zich bekwamen in de kihon waza van de school (budo-vorm, ryuha of dojo) waar men is bij aangesloten. Na minimaal vijf jaar van intensieve beoefening van de basistechnieken (of langer indien men minder frequent traint) volgt het eerste examen voor een Dan-graduering. De eerste graad die men bij een geslaagde demonstratie van de vereiste technieken toegekend krijgt is shodan – hetgeen letterlijk te vertalen is met beginnersniveau. Dit geeft al aan dat de werkelijke beoefening van de kunst nu pas aanvangt.
Dan
Dan is te vertalen met trede of niveau. Het stadium van kyu zouden we kunnen zien als een grondige voorbereiding op de werkelijke keiko (beoefening) van Budo. Nadat de budoka zich de kihon waza en de eerste principes van de Budo van zijn keuze heeft eigen gemaakt begint de ware verdieping in de kunst. Stapsgewijs komt men steeds een trede verder op het pad (Do, Michi) en dit wordt gemarkeerd door toekenning van dan-graden.
Shogo
Naast en in feite geheel los staand van de dan-graduering kennen we in Budo de Shogo; de benoeming tot instructeur of leermeester.
We onderscheiden drie soorten leraren met elk hun geheel eigen taak; Renshi, Kyoshi en Shihan.
Renshi
Renshi is te vertalen met trainer. De renshi is degene die de oefenstof herhaalt, die de leerlingen een fysieke training (work-out) geeft. De renshi geeft dus geen les in Aikido, maar neemt de kihon waza met de leerlingen opnieuw grondig door, herhaalt wat in de lessen van de leermeester al eens aan de orde is gekomen en is een voorbeeld voor iedereen in de juiste toepassing van Reigi (regels van wellevendheid).
In Aikido is het sinds de jaren zeventig gebruik geworden om in plaats van Renshi de term Fuku Shidoin (assistent van de leermeester) toe te passen.
Om in aanmerking voor benoeming tot renshi / fuku shidoin te komen moet men de nodige ervaring met Aikido (vooral als uke van de leermeester) hebben opgedaan, minimaal een tweede dan hebben behaald en minstens 28 jaar oud zijn.
Kyoshi
Kyoshi is te vertalen met leraar of leermeester. Het is de meester (shi) die de leer (kyo) overdraagt. De les van een kyoshi kan bestaan uit een pittige fysieke training, maar even zo vaak kunnen het lessen zijn met veel uitleg over de basisvorm (kihon gi), de principes (ri) en de meer filosofische achtergronden van Aikido.
De kyoshi heeft ruime ervaring met Aikido, is lange tijd actief geweest als fuku shidoin, heeft minimaal een sandan behaald en is minstens 35 jaar oud.
In Aikido gebruiken we in plaats van kyoshi ook wel de term shidoin. Het karakter In duidt op staflid, het woord Shido betekent gids. De leerling vraagt aan de leermeester naar de weg en de shidoin gidst hem in de juiste richting.
Shihan
Shihan (dai shihan) is te vertalen met voorbeeld persoon of voorbeeld leermeester. Het is de leermeester die reeds gedurende lange tijd het pad volgt en als voorbeeld dient voor de methode, voor de dojo en de kunst zelf. In zijn lessen ligt de nadruk niet altijd op vorm van de techniek, maar vaker op de principes van Aikido. De shihan geeft niet alleen les aan leerlingen maar leidt ook leraren op.
Ofschoon er oorspronkelijk geen relatie is tussen dangraduering en de benoeming tot shihan gaan we er tegenwoordig vanuit dat een shihan minimaal een rokudan heeft en hij is minstens 45 jaar oud.
Men kan de benoeming tot shihan niet nastreven of opnemen in de eigen carrièreplanning. Het gaat om een titel die verleend wordt op basis van merites en verworven inzicht in Budo.
Tom Verhoeven
Dojo cho Aikido dojo Shi Zen Ryu
|
|
|
Zenmeester Nan-in (1868 – 1912) kreeg op een dag bezoek van een professor in de wijsbegeerte. Deze vroeg hem naar het wezen van Zen. Nan-in bereidde thee voor hem, zette een kom klaar en begon te schenken. Hij schonk de theekom vol en bleef doorschenken. De professor keek toe hoe de theekom overliep tot hij zich niet langer kon inhouden. “Het is allang vol. Er kan niets meer bij ! “ Net als deze kop” zei Nan-in, “bent u vol van uw eigen opvattingen en bespiegelingen. Hoe kan ik u bijbrengen wat Zen is als u niet eerst uw kop leegmaakt?”
Conformation Bias
Er bestaat een verschijnsel dat in de psychologie bekend geworden is als “conformation bias” – uit een aantal beroemd geworden experimenten bleek dat wanneer mensen eenmaal ergens van overtuigd waren ze selectief bleken te zijn in het aannemen van nieuwe feiten en gegevens. Dit blijkt ook het geval te zijn bij het lezen van de krant, het bekijken van t.v. en het deelnemen aan lessen. De inhoud en de wijze van presenteren lijken daarbij nauwelijks een rol te spelen. Alleen nieuwe gegevens die overeenstemmen met hun oorspronkelijke opvatting worden als juist of als waar geaccepteerd. Toch heeft men het gevoel dat men heel objectief naar nieuwe feiten kijkt. Het heeft er zelfs alle schijn van dat juist de meer kritische denkers het meest gehinderd worden door deze conformation bias. Bij wetenschappers en bij landsbestuurders wil deze conformation bias nog wel eens leiden tot “tunnelvisie”., wetenschappers komen dan tot conclusies die niet gestaafd worden door de feiten en bestuurders houden zich krampachtig aan een beleid dat door de werkelijkheid allang is achterhaald.
Terugdenkend aan de ervaringen met het lesgeven in Aikido in de afgelopen decennia zijn er meerdere voorbeelden te noemen van leerlingen die uit mijn lessen het tegenovergestelde wisten te putten van hetgeen ik hen probeerde over te brengen. Een van de centrale principes van Aikido is dat het pad van Aiki niet over winnen gaat – een van de redenen waarom we over Aikido ook nooit spreken als over een sport. In mijn lessen benadruk ik dat men zich vooral ook niet de attitude van willen winnen moet aanmeten. Juist die attitude zal leiden tot het mislukken van de techniek en je belemmeren het werkelijke principe achter de techniek te ontdekken. Het is een regelmatig terugkerend thema in mijn lessen. Toch meenden enkele mensen die al jaren mijn lessen volgden, een van hen zelfs ruim tien jaar, uit mijn lessen te kunnen concluderen dat de kern waar het allemaal om draait in Aikido winnen was. “Waar het uiteindelijk om gaat”, zei een van hen tegen me, “is dat je de ander tegen de grond krijgt en dat je wint”. De een heeft nu eenmaal meer tijd nodig om tot het juiste inzicht te komen dan de ander en wat dat betreft hoor je in de dojo allerlei opvattingen die, ook al realiseert de aikidoka het zich niet, volkomen tegenstrijdig zijn met de principes van Aikido. Dat is het voordeel van leerling zijn; je krijgt les van de leermeester en je hoeft zelf nog niet alles te begrijpen en je mag het een tijd lang bij het verkeerde eind hebben. Het wordt echter wel een probleem indien de persoon met deze eigenzinnige overtuiging zichzelf als instructeur Aikido gaat beschouwen en met een air van autoriteit deze opvatting aan nieuwkomers in de dojo begint over te brengen. Toen ik met hem hierover sprak vernam ik dat hij ooit jujutsu had beoefend en daar reeds had geleerd dat het om zelfverdediging en het overwinnen van de ander gaat. Dat perspectief had hij meegenomen in zijn beoefening van Aikido en niet meer losgelaten. En naar zijn overtuiging bevestigde alles wat ik hem in de afgelopen jaren had bijgebracht precies dat wat hij altijd al had gemeend; Aikido gaat over winnen! Voor zijn gevoel hielp hij de beginners aan een voorsprong door ze alvast deze kennis mee te geven.
Sommige mensen blijken zo’n dominante conformation bias te hebben dat je ze werkelijk helemaal niets kan bijbrengen. Ze zijn al zo overtuigd van eigen kunnen en vaak al zo gefocust op een bepaalde stijl of bepaalde manier van trainen dat ze tijdens een les geen enkele aanwijzing accepteren. Hun theekom is reeds vol. De reden dat ze aan de lessen deelnemen is hun behoefte aan erkenning, een bevestiging dat zij het met hun benadering en hun opvatting bij het rechte eind hebben. Lesgeven aan hen heeft geen enkele zin en om die reden zal een serieuze leermeester hen gewoonlijk als leerling weigeren.
Tom Verhoeven
Dojo cho Aikido dojo Shi Zen Ryu
|
|
Aikido valt onder de noemer traditionele Japanse kunsten en net als in de andere kunsten spreken we niet van trainen (renshu) maar van beoefening (keiko) van de kunst.
De wijze waarop Aikido wordt beoefend herinnerd niet alleen aan de traditie van de samurai, maar het is een herbeleving ervan. De aikidoka probeert de kunst net zo serieus en met dezelfde geest te beoefenen als ooit de samurai. Het zich bekwamen in de krijgskunst omvatte voor de samurai niet alleen het beoefenen van technieken maar ook het zich verdiepen in strategie en tactiek, en direct daarmee verband houdend het onderzoeken van de geest van de tegenstander en dus ook het onderzoeken van de eigen geest. Voor dit spirituele onderzoek vond de samurai steun bij de leer van Confucius, Lao tse en Boeddha. Daarnaast liet de samurai zich inspireren door de leermeesters die hem vooraf gegaan waren. Dit alles wordt omvat door het begrip keiko.
Keiko wordt geschreven met twee kanji (karakters), het eerste karakter betekent overwegen, mediteren, nadenken
De tweede kanji bestaat uit het karakter voor tien, met daaronder het karakter voor mond. Ko is de wijsheid van tien generaties, het is wijsheid die voortkomt uit de ervaringen van generaties achtereen. Het is de aloude wijsheid waarop men kan vertrouwen. Het is de wijsheid die van generatie op generatie wordt door gegeven.
Wanneer we in Aikido praten over traditie, dan bedoelen we niet traditie als stoffig museumstuk, als iets waar we geheel vrijblijvend al dan niet kennis van wensen te nemen, maar over een levende traditie waar we zelf deel van uit maken. Onze leermeesters zijn een directe bron van kennis over Aikido en de wijze waarop het beoefend wordt en verdienen daarvoor onze voortdurende aandacht. Zij zijn ons voorbeeld en we leren de kunst door na te doen (mimesis). Door het luisteren naar hun ervaringen met hun leermeesters en door het lezen van de geschiedenissen van hun leermeesters en de leermeesters die hen voorgingen kunnen we ook op zulke wijze kennis maken met het wezen van de kunst. Ook studie maakt deel uit van keiko.
En dan is het nodig om over al het geleerde na te denken, te mediteren en te reflecteren om zelf tot de kern van de kunst te komen. En ook dat maakt deel uit van kaiko.
Het serieus beoefenen van Aikido leidt tot een diep gevoel van respect en eerbied voor wat door de generaties heen bewaard is gebleven zodat we het nu nog altijd kunnen beoefenen. Het brengt ook een gevoel van verantwoordelijkheid met zich mee, ooit zijn wij het die de kunst aan de volgende generatie zullen moeten overdragen.
Tom Verhoeven
Dojo cho Aikido dojo Shi Zen Ryu
|
|
|
|
|
<< Begin < Vorige 1 2 3 4 5 6 Volgende > Einde >>
|
|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL |
